थोडक्यात उत्तर
एफआयआरमध्ये साक्षीदार म्हणून नाव असणे म्हणजे पोलिसांनी तुम्हाला घटनेची माहिती असणारी व्यक्ती मानले आहे आणि त्यांना तुमचा जबाब घ्यायचा आहे. तुम्ही आरोपी नाही आहात.
एफआयआरमध्ये तक्रारदार, आरोपी आणि साक्षीदार अशा विविध व्यक्ती असतात. घाबरून जाण्याआधी तुमचे नाव कोणत्या यादीत आहे ते तपासा.
साक्षीदारांचे अधिकार आणि पोलीस चौकशी
बीएनएसएस कलम १७९ (पूर्वीचे १६१ सीआरपीसी) नुसार पोलीस साक्षीदारांचे जबाब नोंदवतात.
महिला, १५ वर्षांखालील मुले, ६० वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिक आणि दिव्यांग व्यक्तींचा जबाब त्यांच्या राहत्या घरीच नोंदवण्याचा कायदेशीर नियम आहे.
साक्षीदार विरुद्ध आरोपी: महत्त्वाचा फरक
साक्षीदाराला घटनेचे वर्णन विचारले जाते, तर आरोपीवर गुन्ह्याचा आरोप असतो. जबाब दिल्यानंतर साक्षीदार घरी जाण्यास मोकळा असतो.
पोलिसांनी बोलावल्यास काय करावे
शांतपणे आणि सावधगिरीने पावले उचला:
- A witness is asked to describe events. An accused is told what they are alleged to have done.
- A witness's statement helps the investigation. An accused's case is what the investigation is about.
- A witness is generally free to go after giving a statement. An accused faces the possibility of arrest and bail proceedings.
- Being questioned as a witness does not convert you into an accused. If the police begin asking about your own conduct as if you were involved, that is a different situation — pause and speak to a lawyer before continuing.
- १तुमची भूमिका स्पष्ट करा: तुम्हाला साक्षीदार म्हणून बोलावले आहे याची खात्री करा.
- २लेखी बोलावणे मागा: ठाण्यात येण्यासाठी लेखी सूचना देण्याची विनंती करा.
- ३खरे सांगा: जे स्वतः पाहिले किंवा ऐकले आहे तेवढेच सांगा. अंदाज बांधू नका.
- ४चौकशी तुमच्यावर उलटत असल्याचे दिसल्यास, त्वरित थांबा आणि वकिलाचा सल्ला घ्या.
पोलिसांनी तुम्हाला बोलावल्यास काय करावे
साक्षीदार म्हणून पोलिसांचा फोन येणे ही एक कायदेशीर प्रक्रिया आहे, कोणतीही आणीबाणी नाही. हे शांतपणे आणि लेखी नोंदीसह हाताळा:
- १तुमची भूमिका स्पष्ट करून घ्या: अधिकाऱ्याला विचारा की तुम्हाला साक्षीदार म्हणून बोलावले आहे का, आणि त्यांचे नाव, ठाणे व केस नंबर नोंदवा.
- २ठाण्यात बोलावल्यास लेखी नोटिशीची मागणी करा, जेणेकरून कारण स्पष्ट राहील.
- ३खरे बोला आणि स्वतः जे पाहिले किंवा ऐकले त्यावरच ठाम राहा; अंदाज बांधू नका किंवा दुसऱ्याने सांगितलेली गोष्ट स्वतः पाहिली असे सांगू नका.
- ४भेटीची स्वतःची नोंद ठेवा: तारीख, वेळ, कोण उपस्थित होते आणि तुम्ही काय सांगितले.
- ५चौकशी तुमच्या स्वतःच्या भूमिकेवर वळू लागल्यास ताबडतोब थांबा आणि वकिलाचा सल्ला घ्या.
या मार्गदर्शकाबद्दल एक महत्त्वाची सूचना
हे सार्वजनिक कायदेशीर आणि प्रशासकीय प्रक्रियेचे निष्पक्ष स्पष्टीकरण आहे, कायदेशीर सल्ला नाही. आपल्या वैयक्तिक प्रकरणातील सल्ल्यासाठी पात्र वकिलाशी संपर्क साधा.