मार्गदर्शक

एफआयआरमध्ये साक्षीदार म्हणून नाव असणे: तुमचे हक्क आणि कर्तव्ये

साक्षीदार म्हणजे आरोपी नव्हे. पोलिसांसमोर जबाब नोंदवताना आणि न्यायालयात साक्ष देताना मिळणारे कायदेशीर संरक्षण.

FIRSetu टीमद्वारे५ मिनिटांचे वाचनअपडेट केले १ ऑक्टोबर २०२६

थोडक्यात उत्तर

एफआयआरमध्ये साक्षीदार म्हणून नाव असणे म्हणजे पोलिसांनी तुम्हाला घटनेची माहिती असणारी व्यक्ती मानले आहे आणि त्यांना तुमचा जबाब घ्यायचा आहे. तुम्ही आरोपी नाही आहात.

एफआयआरमध्ये तक्रारदार, आरोपी आणि साक्षीदार अशा विविध व्यक्ती असतात. घाबरून जाण्याआधी तुमचे नाव कोणत्या यादीत आहे ते तपासा.

साक्षीदारांचे अधिकार आणि पोलीस चौकशी

बीएनएसएस कलम १७९ (पूर्वीचे १६१ सीआरपीसी) नुसार पोलीस साक्षीदारांचे जबाब नोंदवतात.

महिला, १५ वर्षांखालील मुले, ६० वर्षांवरील ज्येष्ठ नागरिक आणि दिव्यांग व्यक्तींचा जबाब त्यांच्या राहत्या घरीच नोंदवण्याचा कायदेशीर नियम आहे.

साक्षीदार विरुद्ध आरोपी: महत्त्वाचा फरक

साक्षीदाराला घटनेचे वर्णन विचारले जाते, तर आरोपीवर गुन्ह्याचा आरोप असतो. जबाब दिल्यानंतर साक्षीदार घरी जाण्यास मोकळा असतो.

पोलिसांनी बोलावल्यास काय करावे

शांतपणे आणि सावधगिरीने पावले उचला:

  • A witness is asked to describe events. An accused is told what they are alleged to have done.
  • A witness's statement helps the investigation. An accused's case is what the investigation is about.
  • A witness is generally free to go after giving a statement. An accused faces the possibility of arrest and bail proceedings.
  • Being questioned as a witness does not convert you into an accused. If the police begin asking about your own conduct as if you were involved, that is a different situation — pause and speak to a lawyer before continuing.
  1. १तुमची भूमिका स्पष्ट करा: तुम्हाला साक्षीदार म्हणून बोलावले आहे याची खात्री करा.
  2. २लेखी बोलावणे मागा: ठाण्यात येण्यासाठी लेखी सूचना देण्याची विनंती करा.
  3. ३खरे सांगा: जे स्वतः पाहिले किंवा ऐकले आहे तेवढेच सांगा. अंदाज बांधू नका.
  4. ४चौकशी तुमच्यावर उलटत असल्याचे दिसल्यास, त्वरित थांबा आणि वकिलाचा सल्ला घ्या.

पोलिसांनी तुम्हाला बोलावल्यास काय करावे

साक्षीदार म्हणून पोलिसांचा फोन येणे ही एक कायदेशीर प्रक्रिया आहे, कोणतीही आणीबाणी नाही. हे शांतपणे आणि लेखी नोंदीसह हाताळा:

  1. १तुमची भूमिका स्पष्ट करून घ्या: अधिकाऱ्याला विचारा की तुम्हाला साक्षीदार म्हणून बोलावले आहे का, आणि त्यांचे नाव, ठाणे व केस नंबर नोंदवा.
  2. २ठाण्यात बोलावल्यास लेखी नोटिशीची मागणी करा, जेणेकरून कारण स्पष्ट राहील.
  3. ३खरे बोला आणि स्वतः जे पाहिले किंवा ऐकले त्यावरच ठाम राहा; अंदाज बांधू नका किंवा दुसऱ्याने सांगितलेली गोष्ट स्वतः पाहिली असे सांगू नका.
  4. ४भेटीची स्वतःची नोंद ठेवा: तारीख, वेळ, कोण उपस्थित होते आणि तुम्ही काय सांगितले.
  5. ५चौकशी तुमच्या स्वतःच्या भूमिकेवर वळू लागल्यास ताबडतोब थांबा आणि वकिलाचा सल्ला घ्या.

या मार्गदर्शकाबद्दल एक महत्त्वाची सूचना

हे सार्वजनिक कायदेशीर आणि प्रशासकीय प्रक्रियेचे निष्पक्ष स्पष्टीकरण आहे, कायदेशीर सल्ला नाही. आपल्या वैयक्तिक प्रकरणातील सल्ल्यासाठी पात्र वकिलाशी संपर्क साधा.

हे सार्वजनिक प्रक्रियेचे स्पष्टीकरण आहे, कायदेशीर सल्ला नव्हे. वैयक्तिक प्रकरणासाठी वकिलांशी किंवा संबंधित पोलीस ठाण्याशी संपर्क साधावा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

साक्षीदार झाल्याने मला काही कायदेशीर अडचण येऊ शकते का?
नाही. साक्षीदार हा माहिती देणारा असतो, त्याच्यावर कोणताही गुन्हा नोंद नसतो.
पोलीस मला ठाण्यात येण्याची सक्ती करू शकतात का?
कलम १७९ नुसार बोलावू शकतात, पण महिला, बालके आणि ज्येष्ठांचा जबाब त्यांच्या निवासस्थानीच घेतला पाहिजे.
मला नंतर न्यायालयात जावे लागेल का?
केस खटल्यात गेल्यास आणि न्यायालयाने समन्स बजावल्यासच साक्ष देण्यासाठी न्यायालयात हजर राहावे लागते.
Will I have to appear in court later?
Possibly, at a later stage. During trial, the court may summon witnesses to depose, and you would be informed through the investigating officer or a court summons if that happens. Giving a statement to the police does not by itself mean a court appearance is certain.

एफआयआर आता शोधा

पोलीस ठाणे आणि तारीख निवडा. एफआयआरसेतू अधिकृत रेकॉर्ड शोधून देतो.

एफआयआर शोधा

पुढे वाचा